Dallimi mes alergjisë dhe sinusitit: Si ta kuptoni çfarë keni?

Gjatë ndryshimeve të stinëve, shumë pacientë paraqiten në klinikën tonë duke u ankuar për hundë të bllokuara, dhimbje fytyre, dhimbje koke dhe sekrecione. Pyetja më e shpeshtë është: a është kjo alergji apo infeksion i sinuseve (sinusit)? Edhe pse simptomat mund të mbivendosen ndjeshëm, origjina, ecuria dhe trajtimi i tyre janë krejtësisht të ndryshme – dhe pikërisht këtu qëndron rëndësia e një diagnoze të saktë.

Çfarë është riniti alergjik?

Alergjia është përgjigjja e tepruar e sistemit imunitar ndaj një substance të padëmshme nga mjedisi, siç janë poleni, marimangat e pluhurit, myku ose qimet e kafshëve. Në kontakt me alergjenin, organizmi liron histaminë, e cila shkakton simptomat karakteristike:

• Kruarje të hundës, syve ose qiellzës – shenja më dalluese e alergjisë.
• Teshtitje të shpeshta dhe të njëpasnjëshme, sidomos në mëngjes ose në kontakt me alergjenin.
• Sekrecione hundore të qarta dhe të ujshme nga të dyja vrimat e hundës.
• Sy të skuqur, të përlotur dhe të ënjtur (konjunktiviti alergjik).
• Zgjatje me javë ose muaj – për aq kohë sa vazhdon ekspozimi ndaj alergjenit.

Riniti alergjik mund të jetë sezonal (poleni i barishteve dhe i pemëve në pranverë e verë) ose gjithëvjetor (pluhuri i shtëpisë, kafshët shtëpiake, myku). Ai nuk shoqërohet me temperaturë.

Çfarë është sinusiti?

Sinusiti është inflamacioni i mukozës së zgavrave ajrore (sinuseve) që rrethojnë hundën. Sipas kohëzgjatjes, ai klasifikohet si akut (deri në 4 javë), subakut ose kronik (mbi 12 javë). Shkaktohet më së shpeshti nga viruset, më rrallë nga bakteret dhe, në raste të veçanta, nga kërpudhat. Simptomat karakteristike përfshijnë:

• Presion ose dhimbje rreth syve, ballit dhe faqeve, që theksohet kur përkuleni përpara.
• Sekrecione hundore të trasha, me ngjyrë të verdhë ose të gjelbër, shpesh edhe me kullim pas fytit.
• Humbje e ndjeshme e nuhatjes dhe e shijes.
• Temperaturë, lodhje e përgjithshme dhe erë e keqe nga goja (halitozë).
• Dhimbje koke që rëndohet gjatë ditës ose me ndryshimet e pozicionit të kokës.

Si t'i dalloni në praktikë?

Disa pika orientuese ndihmojnë në dallimin e dy gjendjeve: kruarja dhe teshtitjet e njëpasnjëshme flasin për alergji, ndërsa dhimbja e fytyrës dhe sekrecionet e trasha me ngjyrë flasin për sinusit. Temperatura shfaqet vetëm te sinusiti. Alergjia ndjek zakonisht një model sezonal ose lidhet me një ambient të caktuar (p.sh. përkeqësohet në shtëpi ose pranë kafshëve), ndërsa sinusiti akut shfaqet shpesh pas një ftohjeje që në vend që të përmirësohet, përkeqësohet pas ditës së 5-të deri të 7-të.

Si lidhen alergjia dhe sinusiti me njëri-tjetrin?

Këto dy gjendje nuk përjashtojnë njëra-tjetrën – përkundrazi. Një alergji e patrajtuar shkakton ënjtje kronike të mukozës, e cila bllokon kanalet e vogla të drenazhimit të sinuseve. Sekrecionet e ndalura krijojnë një mjedis ideal për shumimin e baktereve dhe alergjia kthehet kështu në sinusit bakterial. Prandaj pacientët me rinit alergjik të pakontrolluar vuajnë shumë më shpesh nga sinusitet e përsëritura dhe kronike.

Diagnostikimi në klinikën tonë

Trajtimi i gabuar jo vetëm që e zgjat vuajtjen, por mund ta përkeqësojë gjendjen: antibiotikët nuk e kurojnë alergjinë, ashtu siç antihistaminikët nuk e shërojnë një infeksion bakterial të sinuseve. Në klinikën tonë përdorim video-endoskopinë nazale – një ekzaminim i saktë dhe pa dhimbje që na lejon të shohim drejtpërdrejt brendësinë e rrugëve të frymëmarrjes në ekran. Ky ekzaminim zbulon nëse keni polipe në hundë, devijim të perdes së hundës (septumit), sekrecione purulente apo thjesht një mukozë të zbehtë e të ënjtur tipike për alergjinë. Sipas nevojës, diagnostikimi plotësohet me teste alergjike ose me tomografi të kompjuterizuar (CT) të sinuseve për rastet kronike.

Si trajtohen?

Trajtimi ndjek diagnozën:

• Për rinitin alergjik: Shmangia e alergjenit, antihistaminikët modernë, sprejet hundore me kortikosteroide (trajtimi më efektiv afatgjatë) dhe, në raste të përzgjedhura, imunoterapia specifike që e trajton alergjinë në rrënjë.
• Për sinusitin: Larjet e hundës me solucion fiziologjik, sprejet me kortikosteroide, dekongjestionantët për periudha të shkurtra dhe antibiotikët vetëm kur vërtetohet infeksion bakterial. Për sinusitin kronik ose polipet që nuk i përgjigjen terapisë, kirurgjia endoskopike funksionale e sinuseve (FESS) ofron rezultate të shkëlqyera.

Kur duhet të shqetësoheni?

Kërkoni vlerësim mjekësor pa vonesë nëse simptomat zgjasin mbi 10 ditë pa përmirësim, nëse gjendja përkeqësohet pasi ishte duke u përmirësuar, ose nëse shfaqen temperaturë e lartë, ënjtje rreth syve, çrregullime të shikimit apo dhimbje koke shumë e fortë – këto janë shenja alarmi që kërkojnë trajtim urgjent. Diagnostikimi i saktë është gjithmonë hapi i parë drejt trajtimit efektiv: mos u trajtoni me hamendje.