Devijimi i perdes së hundës (septumi): Kur është i nevojshëm operacioni?
Septumi i hundës është muri i hollë prej kërci dhe kocke që e ndan zgavrën e hundës në dy kalime ajri. Në një botë ideale ky mur do të ishte krejtësisht i drejtë – në realitet, shumica e njerëzve kanë njëfarë shkalle devijimi. Ndërsa devijimet e lehta nuk shkaktojnë kurrë probleme, zhvendosjet e theksuara mund ta bllokojnë ndjeshëm frymëmarrjen dhe të ndikojnë në gjumë, energji dhe shëndetin e sinuseve.
Pse ndodh devijimi i septumit?
Në disa raste devijimi është i lindur ose zhvillohet gjatë rritjes, kur kërci dhe kocka rriten me ritme të ndryshme. Në raste të tjera ai është pasojë e një traume – një goditje në hundë gjatë fëmijërisë, sportit ose një aksidenti. E veçanta është se dëmtimi shpesh kalon pa u vënë re në moment: shumë pacientë e zbulojnë devijimin vite më vonë, kur simptomat bëhen të padurueshme.
Simptomat e një septumi të devijuar
Shumica e pacientëve nuk janë të vetëdijshëm për devijimin derisa simptomat fillojnë të ndikojnë në cilësinë e jetës. Më të shpeshtat përfshijnë:
- Bllokim i njërës ose i të dy vrimave të hundës: Pengesa bëhet më e theksuar gjatë ftohjeve ose alergjive, kur mukoza ënjtet dhe hapësira tashmë e ngushtuar mbyllet plotësisht.
- Frymëmarrje me gojë dhe gojë e thatë: Sidomos gjatë natës, me zgjime të shpeshta dhe fyt të tharë në mëngjes.
- Gjakderdhje nga hunda (epistaksis): Rryma e çrregullt e ajrit e than mukozën mbi pjesën e devijuar dhe e bën atë më të prirur për gjakderdhje.
- Presion në fytyrë dhe dhimbje koke: Bllokimi i drenazhimit të sinuseve shkakton presion rreth ballit, syve dhe faqeve.
- Sinusite të përsëritura ose kronike: Sekrecionet e ndalura pas pengesës infektohen më lehtë.
- Gërhitje dhe gjumë i shqetësuar: Rezistenca e shtuar e hundës e detyron frymëmarrjen me gojë dhe e favorizon gërhitjen, deri edhe apnenë e gjumit.
- Nuhatje e zvogëluar: Rryma e kufizuar e ajrit i sjell më pak molekula aromatike zonës së nuhatjes.
Si vendoset diagnoza?
Diagnoza vendoset me një ekzaminim të thjeshtë dhe pa dhimbje. Pas rinoskopisë klasike, ne përdorim video-endoskopinë nazale për të parë të gjithë zgavrën e hundës në ekran: shkallën dhe vendin e devijimit, gjendjen e guaskave hundore (turbinateve), praninë e polipeve apo të sekrecioneve. Kur dyshohet përfshirja e sinuseve, ekzaminimi plotësohet me tomografi të kompjuterizuar. Ky vlerësim i plotë është thelbësor, sepse trajtimi i suksesshëm duhet t'i adresojë të gjitha shkaqet e bllokimit njëkohësisht.
Trajtimi konservator – gjithmonë hapi i parë
Kirurgjia nuk është kurrë zgjidhja e parë. Fillimisht provojmë terapinë medikamentoze: spreje hundore me kortikosteroide për të ulur ënjtjen e mukozës, antihistaminikë kur bashkëekziston alergjia dhe larje të rregullta me solucion fiziologjik. Është e rëndësishme të kuptohet se këto mjekime e zbusin komponentin inflamator të bllokimit, por asnjë medikament nuk mund ta drejtojë kërcin e devijuar. Nëse pas disa javësh terapie të rregullt frymëmarrja mbetet e penguar, atëherë diskutohet zgjidhja definitive – septoplastika.
Çfarë është septoplastika?
Septoplastika është ndërhyrja kirurgjikale standarde për korrigjimin e septumit të devijuar dhe një nga operacionet më të shpeshta në fushën e ORL-së. Gjatë procedurës, që zgjat rreth 45-60 minuta nën anestezi të përgjithshme, kirurgu ripozicionon ose heq pjesët e devijuara të kërcit dhe të kockës për ta hapur rrugën e ajrit. Kur guaskat hundore janë të zmadhuara, ato zvogëlohen gjatë të njëjtës ndërhyrje për një rezultat maksimal.
Ndërhyrja kryhet tërësisht nga brenda hundës: nuk ka asnjë prerje të jashtme, asnjë shenjë në fytyrë dhe forma e jashtme e hundës nuk ndryshon. Vetëm kur pacienti dëshiron njëkohësisht edhe korrigjim estetik, septoplastika kombinohet me rinoplastikën në një procedurë të vetme.
Rikuperimi dhe rezultatet
Falë teknikave dhe materialeve moderne, rikuperimi është i shpejtë dhe i tolerueshëm. Tamponët klasikë të dhimbshëm i takojnë së shkuarës – sot përdoren shina silikoni të holla ose materiale që treten vetë. Për një shërim optimal rekomandojmë:
- Pushim disa ditë dhe shmangie e aktivitetit fizik të rëndë për rreth dy javë.
- Larje të rregullta të hundës me solucion fiziologjik për pastrimin dhe hidratimin e mukozës.
- Mos e shfryni hundën me forcë gjatë javës së parë dhe teshtini me gojë të hapur.
- Gjumë me kokë të ngritur netët e para për të zvogëluar ënjtjen.
Ndjesia e bllokimit në ditët e para është normale dhe vjen nga ënjtja e brendshme, jo nga dështimi i operacionit. Pas 1-2 javësh shumica e pacientëve vërejnë një përmirësim drastik: frymëmarrje e lirë nëpër hundë, gjumë më i thellë, më shumë energji gjatë ditës dhe më pak infeksione të sinuseve.
Kush është kandidat për operacion?
Kandidatë janë të rriturit dhe adoleshentët që e kanë përfunduar rritjen e fytyrës (zakonisht pas moshës 17-18 vjeç), të cilët kanë bllokim të vazhdueshëm të hundës të shkaktuar nga devijimi dhe që nuk përfitojnë mjaftueshëm nga terapia medikamentoze. Nëse jeni lodhur duke marrë frymë me gojë ose duke u zgjuar të palodhur, konsultohuni me specialistët tanë – një ekzaminim i shkurtër mjafton për të kuptuar nëse septoplastika është zgjidhja e duhur për ju.